Meta krijgt boete van 25 miljard dollar in zaak over misleiding Facebook-gebruikers

Een rechter in de Amerikaanse staat New Mexico heeft Meta op 21 oktober veroordeeld tot een boete van 25 miljard dollar, meldt het New Mexico Department of Justice. Dat is het ministerie van justitie van de staat. Het is de hoogste boete die het techbedrijf ooit kreeg opgelegd. Het gaat om het misleiden van Facebook-gebruikers over het privacybeleid en de moderatie van content op het platform. Meta is het Amerikaanse bedrijf achter onder meer Facebook, Instagram en WhatsApp.

New Mexico ligt in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Net als andere Amerikaanse staten kan het, los van de federale overheid in Washington, eigen wetten maken over consumentenbescherming. Het kan ook zelf rechtszaken aanspannen tegen bedrijven die zich daar niet aan houden. In de Amerikaanse rechtsgang buigt eerst een jury zich over de schuldvraag. Pas daarna bepaalt de rechter de strafmaat. Een jury in New Mexico oordeelde al op 25 september dat Meta de consumentenbeschermingswet van de staat meer dan 43 miljoen keer had overtreden, meldt het New Mexico Department of Justice. Meta misleidde gebruikers daarbij over privacy en contentmoderatie op Facebook. Pas op 21 oktober sprak rechter Francis Mathew de uiteindelijke strafmaat uit. Hij rechtvaardigde de maximale boete met wat hij een uitzonderlijke hoeveelheid bewuste overtredingen noemde. Ook stelselmatig wangedrag en betrokkenheid van de hoogste bedrijfsleiding speelden mee, aldus de rechter. Een consumentenbeschermingswet moet inwoners beschermen tegen misleidende praktijken van bedrijven. De wet van New Mexico staat voor elke opzettelijke overtreding een boete van maximaal 5.000 dollar toe, meldt het New Mexico Department of Justice. Het Openbaar Ministerie van de staat liet weten dat het uiteindelijke bedrag van 25 miljard dollar volledig aan het oordeel van rechter Mathew werd overgelaten.

Een Attorney General is in de Verenigde Staten de hoogste juridische ambtenaar van een staat, vergelijkbaar met een minister van justitie op het niveau van een staat. Raúl Torrez, Attorney General van New Mexico, noemde het vonnis historisch. Machtige bedrijven gedragen zich volgens hem soms alsof hun omvang en invloed hen boven de wet plaatsen. De boete is volgens hem een van de grootste schadevergoedingen die een Amerikaanse staat ooit aan een bedrijf heeft opgelegd.

De zaak gaat terug op een rechtszaak die New Mexico in 2021 aanspande tegen Meta, meldt het New Mexico Department of Justice. Dat gebeurde na het Cambridge Analytica-schandaal. Destijds werden gegevens van Facebook-gebruikers zonder toestemming gebruikt voor politieke profilering rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Bij die vorm van profilering worden persoonlijke gegevens van gebruikers ingezet om kiezers gericht te benaderen met politieke advertenties op maat. Facebook kwam destijds internationaal onder vuur te liggen voor de manier waarop het gebruikersdata deelde met externe partijen.

Andere Amerikaanse staten kozen een andere weg dan New Mexico. In augustus schikten 48 staten vergelijkbare claims tegen Meta buiten de rechtbank. Dat kostte Meta samen 18 miljard dollar. Een schikking betekent dat een bedrijf een bedrag betaalt zonder dat een rechter schuld vaststelt. Bedrijven kiezen daar vaak voor omdat een rechtszaak lang duurt en de uitkomst onzeker is. New Mexico stapte niet in die schikking. Het zette de eigen rechtszaak door tot het vonnis van 21 oktober.